İKLİM BİLGİSİ

  • Klimatoloji, iklim bilgisi demektir. İngilizce climate ve logos kelimelerinden oluşmuştur.
  • Herhangi bir yerdeki hava olaylarının uzun yıllar sonucunda alınan ortalamasına “iklim” denir.
  • Belirli bir yerde kısa sürede (saat, gün, hafta) değişebilen hava olaylarına “hava durumu” denir.
  • Kısa sürede değişen atmosfer olaylarını inceleyen bilim dalı “meteorolojidir.”
  • Farklı hava kütlelerinin karşılaşma alanı cephedir.
  • Sıcaklık ve nem bakımından benzerlik gösteren geniş atmosfer parçalarına “hava kütlesi” denir.
  • Hava kütleleri sıcaklıklarına göre Ekvator’dan başlayarak kutuplara doğru şu şekilde isimlendirilmiştir:
    • Ekvatoral (E) Sıcak,
    • Tropikal (T) ılık,
    • Polar (P) serin-soğuk,
    • Arktik (A) çok soğuktur.
  • İçindeki su buharı miktarına göre şu şekilde isimlendirilmiştir:
    • Maritim (M) nemli denizel hava kütlesi,
    • Continental © kurak – karasaldır.

İKLİM ETKİLERİ

Doğal (Fiziki) Çevreye Etkisi

  • Doğal bitki örtüsü
  • Denizlerin tuz oranı
  • Toprak tipleri
  • Kayaçların Çözülme türü
  • Akarsu rejim ve debileri
  • Dış kuvvetlerin etki alanı

İnsana Etkisi

  • Yerleşme Özellikleri
  • Giyim özellikleri
  • Beslenme özellikleri
  • Kültürel özellikleri
  • Fizyolojik yapı

Ekonomik Faaliyetlere Etkisi

  • Tarım
  • Turizm
  • Ticaret
  • Ulaşım
  • Sanayi
  • İklim elemanları ile ilgili bilgiler uzun yıllık meteorolojik gözlem, ölçme ve hesaplamaya dayanır.
  • Bu bilgiler Birleşmiş Milletlere bağlı Lozan’daki Dünya “Meteoroloji Örgütü (WMA)” tarafından yapılır.
  • Ülkemizde düzenli gözlemler 1911 yılında Kandilli Rasathanesi’nin kurulmasından sonra başlamıştır.
  • 1936 yılında Devlet Meteoroloji İşleri Genel Müdürlüğü kurulmuştur.
  • Meteorolojide sinoptik, klimatolojik ve fenolojik gözlemler yapılmaktadır.
    • Sinoptik Gözlemler: Bütün dünyada aynı anda yapılan atmosferin hem yatay hem dikey durumunu inceleyen gözlemlerdir. Radiosonde cihazları ile yapılır. GMT’ye göre 6 saat arayla günde 4 defa yapılır.
    • Fenolojik Gözlemler: Kültür bitkilerinin ekim, çimlenme, çiçek açma, yapraklanma, olgunlaşma ve hasat tarihlerinin gözlenerek kaydının tutulmasıdır.
    • Klimatitolojik Gözlemler: Atmosferin zemine yakın özelliklerinin incelendiği gözlemlerdir. Sinoptikten farkı, yerel saate göre yapılmasıdır. İklim elemanları günün belli saatlerinde gözlenir. Sıcaklık 7,14,21 saatlerinde, yağış 24 saatte basınç 3 saat ara ile gözlenir.

ATMOSFER

  • Yer yuvarlağını çepeçevre saran ve çeşitli yoğunluktaki gazlardan oluşan hava küreye “atmosfer” denir.
  • Atmosferin kalınlığı ortalama 10.000 km civarındadır. Fakat bu kalınlık her yerde eşit değildir.
  • Ekvator’da daha kalın, kutuplarda daha incedir.


























Not: Kaynak olarak Pegem Akademi yayınlarından faydalanılmış, Çalışma düzeninde hazırlanmıştır.